Kijkje in de wereld van de gehandicaptenzorg met Qwiek

Hoe belevingsgerichte zorg de gehandicaptenzorg nog persoonlijker maakt.

Belevingsgerichte zorg biedt de mogelijkheid om met belevingsactiviteiten in te spelen op de individuele behoeften. Door het centraal stellen van de cliënt, inspelen op de individuele behoeften en meegaan in de persoonlijke beleving creëert belevingsgerichte zorg mogelijkheden.

Zowel in de ouderenzorg als de gehandicaptenzorg krijgt u als zorgverlener te maken met cliënten die kampen met verschillende beperkingen die bij een ziekte of aandoening komen kijken. Ieder mens is uniek en heeft zijn of haar eigen behoeften. Het is voor deze cliënten niet altijd even makkelijk om zich te uiten in de eigen behoeften.

Belevingsgerichte zorg wordt zowel in de ouderen- als de gehandicaptenzorg toegepast. Vandaag nemen we een kijkje in de wereld van de gehandicaptenzorg. Op het gebied van belevingsgerichte zorg, zijn er nog veel dingen die we kunnen leren van de gehandicaptenzorg. De gehandicaptenzorg en belevingsgerichte zorg gaan hand in hand, het snoezelen is niet voor niets ontstaan vanuit de gehandicaptenzorg. 

"Zij zagen voor het eerst een positieve reactie bij hun zoon of dochter."

Snoezelen zonder een complete snoezelruimte

Snoezelen is een van de oudste vormen van belevingsgerichte zorg. In 1974 is snoezelen ontstaan in Wekerom, woon-zorgcomplex de Hartenberg. Cliënten met een ernstig meervoudige beperking (EMB) lagen de hele dag in bed en leefden het ‘leven’ van een porseleinen pop. De cliënten kregen te weinig prikkels, totdat Ad Verheul, één van de grondleggers van het snoezelen, mobiele objecten boven de bedden ging monteren: “Wonderwel zagen we subtiele reacties ontstaan”. Ad en zijn collega’s zagen in de maanden die volgden dat snoezelen niet alleen cliënten raakten, maar ook de familie van de cliënten. Deze zagen voor het eerst een positieve reactie bij hun zoon of dochter. Daarnaast gaf de zorginstelling hun de mogelijkheid om dit samen met hun kind te ervaren.

Het monteren van mobiele objecten boven bedden groeiden al snel uit tot complete snoezelruimtes. Tegenwoordig is een verplaatsing naar een snoezelruimte niet altijd nodig, omdat men ook mobiel kan snoezelen in de eigen kamer of omgeving met producten zoals de Qwiek.up. Hierdoor ontstaat er nog meer aansluiting bij de eigen belevingswereld.

Snoezelen in de gehandicaptenzorg met de Qwiek.up

Bij het snoezelen worden alle zintuigen geprikkeld via geluid, licht, geur en tast. Op deze manier komen er meer prikkels binnen die ontspanning en vermindering van onbegrepen gedrag bieden. Wilma Scheres vertelt over een van de inzetmogelijkheden van de Qwiek.up binnen de gehandicaptenzorg.

“De Qwiek.up is een zorghulpmiddel die een dynamische omgeving creëert, waarbij beleving en plezier centraal staan. In mijn functie ga ik dagelijks het gesprek aan met mensen die moeilijk verstaanbaar of agressief gedrag vertonen. Door het inzetten van de Qwiek.up in deze situatie creëer ik een omgeving vol beleving en visualisaties, waardoor ik sneller tot een geslaagde interactie en communicatie kom met mijn cliënt. Een combinatie van visualisatie, beleving en communicatie zijn in dit geval de sleutel tot het ombuigen of verminderen van het onbegrepen gedrag. De Qwiek.up is hierbij in vele gevallen een onmisbaar zorghulpmiddel.”

Wilma Scheres – GZ Psycholoog

Snoezelende ouderen met dementie ervaren minder last

Niet alleen binnen de gehandicaptenzorg is snoezelen erg belangrijk. Tegenwoordig nemen ook de beperkingen van het ouder worden ontzettend toe, bijvoorbeeld bij dementie, waardoor het aanbieden van prikkels binnen de ouderenzorg ook erg belangrijk wordt. Ouderen met dementie in zorginstellingen met wie dagelijks ‘gesnoezeld’ wordt, zijn minder apathisch, depressief, opstandig en agressief en hebben minder last van persoonlijkheidsstoornissen (decorumverlies). Ze hebben meer plezier met de verzorgende die voor de ADL zorgt, hebben beter contact met de verzorgende en vertonen minder weerstand.

Snoezelen met de projecties van de Qwiek.up in de gehandicaptenzorg

 

Dagbesteding essentieel voor de kwaliteit van leven

Een zinvolle besteding van de dag is voor zowel verstandelijk gehandicapten als ouderen met dementie een belangrijk aspect in het leven. Zinvolle dagbesteding zorgt voor een dagritme, mogelijkheden tot ontplooiing en ontmoeting en het kan het gevoel van eigenwaarde vergroten. Volgens het NIVEL is een zinvolle dagbesteding zelfs essentieel voor de kwaliteit van leven van cliënten. Het gaat hierbij om activiteiten die aansluiten bij de persoonlijke voorkeuren en gewoonten van cliënten, zoals creatieve bezigheden, beweeg-, sport- of werkactiviteiten. Maar ook het betrekken van cliënten bij de huishoudelijke zorg of bij het koken kan een onderdeel zijn van een zinvolle dagbesteding.

Met beweging behoud van motorische vaardigheden

Binnen de gehandicaptenzorg wordt er veel aandacht aan dagbesteding besteed. Vaak wordt de dagbesteding gepersonaliseerd voor de cliënt. Hierdoor kan de dagbesteding worden afgestemd op de behoeften van de cliënt en sluit deze beter aan bij de belevingswereld.

"Beweging kan ook leiden tot betere communicatie met de omgeving, het behouden en/of uitbreiden van motorische vaardigheden en bevorderend voor de zelfstandigheid."

Ook bewegen de cliënten binnen de gehandicaptenzorg veel, zowel binnen als buiten. Lichaamsbeweging heeft een gunstig effect op de concentratie en op rust. Regelmatig bewegen bevordert het vermogen om alert te blijven. Beweging kan ook leiden tot betere communicatie met de omgeving, het behouden en/of uitbreiden van motorische vaardigheden en bevorderend voor de zelfstandigheid. Voor ouderen met dementie is beweging net zo belangrijk.

Belevingsactiviteiten in de gehandicaptenzorg

Door de Qwiek.up te combineren met belevingsactiviteiten worden er meerdere zintuigen geprikkeld. Hierdoor kan er een complete beleving gecreëerd worden. Nancy Lamers vertelt over een van de inzet mogelijkheden in combinatie met belevingsactiviteiten van de Qwiek.up binnen de gehandicaptenzorg.

“Binnen activiteitengroep voor verstandelijk gehandicapten met ernstig meervoudig beperkten in Velp maken we graag een volledige belevenis. Hierbij gebruiken we de Qwiek.up. Door het product te combineren met belevingsactiviteiten worden meerdere zintuigen geprikkeld. 

Als de Qwiek.up de bubbels projecteert, dan kunnen we naast het waterbed een bellenblaasmachine plaatsen om de bellen op het plafond van de Qwiek.up meer kracht bij te zetten. Door de projectie aan te vullen met deze middelen wordt het een 3D ervaring.  Daarbij kan de Qwiek ook goed ingezet worden tijdens de snoezel momenten.  Door gebruik van de verschillende modules is het mogelijk om aangepaste sferen aan te sluiten op de diverse behoeften. 

We ervaren de Qwiek als een waardevolle aanvulling binnen het activiteitenprogramma, we maken er met regelmaat gebruik van waardoor hij al niet meer weg te denken is.”

Nancy Lamers-Janssen – Activiteitenbegeleider EMB – Activiteitencentrum  Dichterbij Velp

Snoezelen met de projecties van de Qwiek.up in de gehandicaptenzorg

 

3 inspirerende ideeën uit de gehandicaptenzorg voor de ouderenzorg

Tip 1: Dagelijkse activiteiten
Betrek cliënten ook eens bij dagelijkse activiteiten zoals het koken, koffie inschenken of zelfs de huishoudelijke zorg. Hierdoor krijgen ze het gevoel dat ze een doel hebben en iets bij kunnen dragen aan de maatschappij.

Tip 2: De Qwiek.up als ondersteuning voor activiteiten
Gebruik de Qwiek.up ter ondersteuning van welzijns- of bewegingsactiviteiten. De nieuwe belevingsmodule ‘ Fit en Vitaal’ van Olga Commandeur maakt het zelfs mogelijk voor bedlegerige cliënten.

 

Tip 3: Combineer applicaties als geur en belevingsmodules
Ben creatief in de combinatie van verschillende applicaties. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het gebruik van een bellenblazer bij de snoezelmodule ‘ Bubbels’ of kies voor de inzet van geur i.c.m. snoezel of natuur belevingsmodules. 

Bronnen: 
Weert van, J. Multi-sensory stimulation in 24-h dementia care