Zo voorkom je onvrijwillige zorg bij de wet Zorg en Dwang, Wzd

Zo voorkom je onvrijwillige zorg bij de wet Zorg en Dwang, Wzd

Verschillende vrijwillige alternatieven voor vrijheidsbeperkende maatregelen uitgelegd

Wet zorg en dwang op 1-jan-2020 van kracht

Op 1 januari 2020 gaat de nieuwe wet zorg en dwang (Wzd) in. Het doel van deze nieuwe wet is dat onvrijwillige zorg bij mensen met dementie of een verstandelijk beperking zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het uitgangspunt van de nieuwe wet is ‘Nee, tenzij’. Dat betekent dat vrijheidsbeperking of onvrijwillige zorg in principe niet mag worden toegepast, tenzij er sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving.

Dat betekent dat jij samen met jouw collega’s in het zorghuis op zoek moet naar vrijwillige alternatieven die de vrijheid van jouw cliënt niet beperken, maar wel ondersteunen in het leveren van zorg en welzijn.

In dit blog lees je op welke manier en in welke situaties je Qwiek oplossingen als alternatief voor vrijheidsbeperkende maatregelen kunt inzetten.


Situatie 1: Onbegrepen gedrag tijdens de Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL)

Onder onbegrepen gedrag verstaan we alle gedrag van de cliënt dat door deze cliënt en/of zijn omgeving als moeilijk hanteerbaar wordt ervaren. Tijdens ADL momenten zoals wassen, lichamelijke verzorging en medicijnen innemen, komt onbegrepen gedrag vaak voor.

Afleiden van over- en onderprikkeling

Onbegrepen gedrag bij de cliënt ontstaat vaak door over- of onderprikkeling. Het doel is dan om de prikkels bij de cliënt zodanig te reguleren dat het onbegrepen gedrag bij de cliënt uitblijft of wordt gereduceerd. Tijdens de ADL momenten is het verlenen van (ongewenste) zorg vaak juist de prikkel voor de cliënt die de onrust veroorzaakt. Het doel is dan om de aandacht van de cliënt te verleggen, zodat hij afgeleid wordt van deze ongewenste prikkel.

Door de inzet van de Qwiek.up is het mogelijk om de cliënt af te leiden door middel van geprojecteerde beelden op de muur of het plafond en de ondersteunende geluiden of muziek. Op deze manier kunt u rust en ontspanning creëren tijdens een zorgmoment dat stress geeft.

Rustig wakker worden door opname in het zorgplan

Cindy, welzijnswerker bij Accolade Zorg, zet de Qwiek.up regelmatig in tijdens of vóór de ADL momenten:alternatief van een vrijheidsbeperkende maatregel zoals medicatie

“De Qwiek.up wordt nu bij ons al in meerdere zorgleefplannen opgenomen als alternatief van een vrijheidsbeperkende maatregel zoals medicatie. Er wordt dan een interventie geschreven voor de inzet van de Qwiek.up tijdens de algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) wanneer er onbegrepen gedrag voorkomt.

Dit is in de praktijk al toegepast bij een mevrouw die op een rustige manier wakker gemaakt moet worden, omdat anders alle ADL activiteiten van de dag zeer onrustig verlopen. Deze onrust komt voort uit overprikkeling. Door rustige bewegende beelden te gebruiken bij het opstaan, wordt ze afgeleid van de andere prikkels en heeft dit een positief effect op haar hele dag.”

Lees het hele verhaal van Cindy

Muziek als motivatie om te bewegen

Muziek kan op vele manieren invloed uitoefenen op cliënten. Muziek kan voor sfeer en ontspanning zorgen, herinneringen terughalen, veiligheid bieden en aanzetten tot interactie. De Qwiek.melody is een interactieve muziekzuil voor in de buitenomgeving van uw zorghuis die reageert op beweging. Zodra de Qwiek.melody beweging waarneemt, speelt deze (herkenbare) muziek af. De gebruiker wordt daardoor gemotiveerd om te bewegen.

 

Geluksmomenten in plaats van onbegrepen gedrag

Helga, welzijnsmedewerker bij Vitalis woonzorg groep, zet de Qwiek.melody ook in om onbegrepen gedrag terug te dringen:Geluksmomenten in plaats van onbegrepen gedrag

“De Qwiek.melody draagt bij aan de buitenbeleving en valt goed in de smaak bij de bewoners. Wanneer je er langs loopt, begint er een herkenbaar liedje te spelen. Dat geeft een feest van herkenning. De bewoner wordt daardoor direct geprikkeld en je ziet direct een leuke interactie, soms wordt een dansje gewaagd en de andere keer zingen we samen (luidkeels) mee.

Dat is een situatie waarbij het onbegrepen gedrag even geen rol meer speelt en de bewoner wordt afgeleid. Een echt geluksmoment, zowel voor de bewoner als ook voor mij.”

Lees het hele verhaal van Helga >> 

Situatie 2: Dagbesteding en activiteiten tegen onderprikkeling

Gedurende de dag willen cliënten zich nog wel eens gaan vervelen, hierdoor ontstaat onderprikkeling en gaan cliënten vaak zelf op zoek naar prikkels waardoor ook onbegrepen gedrag ontstaat zoals loopdrang en roepgedrag. Aanpassingen in de dagbesteding en in het activiteitenprogramma kunnen wonderen doen voor de psychische gesteldheid van de cliënt.

Hieronder lichten we 4 mogelijkheden toe om invulling te geven aan deze dagbesteding en activiteiten.

Brains

 Reguleren prikkelverwerking met beeld en geluid

Beeld en geluid zijn dynamische prikkels en daarom zeer geschikt om de prikkelverwerking van een cliënt te reguleren, zeker wanneer deze beelden herkenbaar zijn voor de cliënt. De Qwiek.up projecteert beelden op het plafond of de muur, ondersteund met (herkenbare) geluiden en muziek. De Qwiek.up beschikt over een groot aanbod aan belevingsmodules in diverse thema’s van natuurbeelden tot de Efteling. Daarnaast is het ook mogelijk om een persoonlijke belevingsmodule te ontwikkelen. Daarmee biedt de Qwiek.up talloze mogelijkheden om in te spelen op de persoonlijke belevingswereld van de cliënt en daarmee te ondersteunen tijdens diverse zorginterventies.
 

 Cliënten bewegen met een virtuele boswandeling

Bewegen is goed voor lichaam en geest. Door meer beweging nemen onrust en valrisico af. De Qwiek.up is op meerdere manieren in te zetten om fysieke en mentale beweging te stimuleren. Zo kan de Qwiek.up belevingsmodule boswandeling ook geprojecteerd worden als ‘virtuele omgeving’ in combinatie met een fitnessapparaat, zodat het net lijkt alsof de cliënt buiten aan het bewegen is. Tevens is er in samenwerking met vitaliteitscoach en (olympisch) atlete Olga Commandeur een speciale Fit & Vitaal bewegingsmodule ontwikkeld voor mensen met dementie. Ook de Qwiek.melody heeft als doel de gebruiker te motiveren door middel van een interactieve muziek prikkel.

 Herinneringen ophalen met “oude” foto’s

Reminiscentie is een onderdeel van belevingsgerichte zorg en bestaat uit interventies om doelbewust en gericht herinneringen op te halen en te presenteren. Dit wordt met name ingezet om onrust bij de cliënt weg te nemen en interactie te stimuleren. Een persoonlijke belevingsmodule met oude foto’s voor de Qwiek.up is een ideaal middel om reminiscentie toe te passen. Dit kan door zelf een USB-stick te vullen met oude foto’s van de bewoner. Het is ook hartstikke leuk om dit te doen op basis van thema’s die de bewoner interessant vindt.
 

 Reminiscentie met verschillende modules

Met diverse belevingsmodules van de Qwiek.up is het ook mogelijk om reminiscentie toe te passen. Dit kan eenvoudig met de belevingsmodule ‘Ambachten’ waar diverse oude ambachten in beeld worden gebracht, maar ook belevingsmodules zoals ‘Boswandeling’ of ‘Boerderijleven’ kunnen herinneringen oproepen. De belevingsmodules worden namelijk op een abstracte wijze opgezet, zodat de cliënt persoonlijke associaties en herinneringen bij de inhoud van de modules kan beleven.


Situatie 3: Nachtelijke onrust

Nachtelijke onrust ontstaat vooral door onderprikkeling. De slaapkamer is meestal donker, koel en erg stil. Hier kan het demente brein vaak helemaal niet tegen. Wanneer iemand gedurende de dag ook nog eens last heeft gehad van overprikkeling, is het contrast met de stilte vaak te groot. Het te veel aan prikkels van overdag zijn dan nog volop in verwerking. Deze verwerking gaat in een dement brein vele malen langzamer dan in een gezond brein.

 

Maatregelen vaak vrijheidsbeperkend

Een andere oorzaak van nachtelijke onrust kan een verstoord dag-nachtritme zijn of een lichamelijke oorzaak door bijwerkingen van medicijngebruik of aandrang om te plassen. Bij een brein dat op deze manier actief blijft, wordt in slaap vallen erg moeilijk. Hierdoor ontstaat vervolgens ook nachtelijke onrust. Bij nachtelijke onrust zijn er veel maatregelen beschikbaar die al snel als vrijheidsbeperkend of onvrijwillig worden gezien. Denk maar aan de inzet van een poseybed (vrijheidsbeperkend) of een uit bed sensor of camerabewaking (inbreuk op privacy).

 

Vrijwillige zorg middels muziekkussen interventie

Om in te spelen op (nachtelijke) onrust zonder dat daar een vrijheidsbeperkende maatregel aan te pas komt, is het belangrijk om je te richten op de persoonlijke belevingswereld van jouw cliënt. Bedenk en bekijk goed waar iemand de rust in kan vinden met een goede verhouding prikkels. Is dit wellicht alleen een schemerlampje aan tijdens de nacht of moet het juist een dynamische prikkel zijn zoals een projectie op het plafond? Ook rustgevende of herkenbare muziek is een bewezen effectief middel tegen nachtelijke onrust.

De Qwiek.snooze is een ideaal hulpmiddel bij nachtelijke onrust. De Qwiek.snooze neemt de cliënt mee in een persoonlijke muziekbeleving, waardoor deze op een ontspannen manier in slaap kan vallen en de kwaliteit van de slaap toeneemt.

De Qwiek.snooze is ontwikkeld in samenwerking met muziektherapeuten. Het is een ideaal product voor de toepassing van de door Vilans erkende ‘muziekkusseninterventie’ voor ouderen met dementie. Een interventie die wordt toegepast door speciaal daarvoor getrainde muziektherapeuten en door middel van gepersonaliseerde muziekmodules ondersteuning kan bieden voor nachtelijke onrust bij mensen met dementie.